czytakplus czytakplus DAisy bip
Kronikarskie zapiski – Od Władysława Matuli po współczesność

Kronikarskie zapiski – odcinek 1. Od Władysława Matuli po współczesność

Historię tworzą ludzie. Jako że zajmuję się polskimi, powojennymi dziejami Świnoujścia ważne jest aby poświęcić im na wstępie nieco miejsca. Zasadne jest zatem przedstawienie choćby wykazu osób, które pełniły funkcje w powiecie i mieście zarówno we władzach uchwałodawczych jak i wykonawczych, z podaniem okresu ich funkcjonowania na zajmowanych stanowiskach. Prezentowana poniżej zweryfikowana lista została stworzona na podstawie różnorodnych źródeł, zachowanej dokumentacji, materiałów archiwalnych oraz dostępnych publikacji.

Władysław Matula
Władysław Matula. Ze zbiorów JP.

Wyspiarskie zręby polskości i tworzącej się administracji w tym krańcowym zakątku Polski po zakończeniu II wojny światowej mają swoje początki praktycznie od 4 października 1945 r. Tego dnia po pierwszej nieudanej próbie przejęcia władzy w Świnoujściu w dniu 13 sierpnia 1945 r ponownie przybyła tu grupa Władysława Matuli, Pełnomocnika Rządu RP na obwód Uznam-Wolin. Praktyczne przekazanie władzy administracyjnej nastąpiło dwa dni później – 6 października, kiedy to stronie polskiej miasto w obecności sowieckiego komendanta wojennego tego terenu przekazał burmistrz Wolfgang Schuhart.

Grupa osób przed siedzibą Starostwa Powiatowego Wolińskiego w Świnoujściu
Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie, Oddział w Międzyzdrojach.
Stanisław Kuglin
Stanisław Kuglin. Z archiwum BRM.

Niespełna rok później wyłoniono Powiatową Radę Narodową Powiatu Wolińskiego z siedzibą w Świnoujściu z udziałem 40 radnych i dokonano wyboru Prezydium. Natomiast 17 października 1946 r powstała Miejska Rada Narodowa Świnoujścia – lokalny organ władzy. Następnie Powiatowe Rady Narodowe stanowiły od 1950 r. pierwszą instancję władzy państwowej i administracyjnej. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Świnoujściu funkcjonowało do 1972 r. - do chwili zlikwidowania Powiatu Wolińskiego.

Bohdan Gaweł
Bohdan Gaweł. Z archiwum BRM.

W zarysie kolejnym etapem mającym wpływ na kształt władzy na naszym terenie po Rozporządzeniu Rady Ministrów było formalne podniesienie od 1 stycznia 1973 Miasta Świnoujście do rangi Powiatu Miejskiego w połączeniu z Międzyzdrojami, Lubinem, Wapnicą oraz terenami Wolińskiego Parku Narodowego. Ten stan podziału administracyjnego utrzymywał się do 1984 r. Pod koniec tego roku zapadła decyzja o wydzieleniu Międzyzdrojów tworząc tam odrębną gminę miejsko-wiejską.

Leszek Miłosz
Leszek Miłosz. Z archiwum BRM.

Po przełomie ustrojowym w 1989 r i reformie samorządu terytorialnego z marca 1990 r. w dniu 27 maja 1990 r rozpisano pierwsze w pełni wolne wybory lokalne w powojennej Polsce. Natomiast w wyniku reformy administracyjnej wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. Świnoujście stało się nową jednostką samorządu terytorialnego – Miastem na prawach powiatu (określanym także jako Powiat grodzki).

Więcej o kształtowaniu się wyspiarskiej władzy oraz meandrach historii miasta, aż po czasy współczesne w kolejnych odcinkach kronikarskich zapisów.

WŁADZE POWIATU WOLIŃSKIEGO Z SIEDZIBĄ W ŚWINOUJŚCIU

(do 31.12.1972 r.)

Pełnomocnicy Rządu RP (1945 – 1946)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Władysław Matula 04.10.1945 – 14.06.1946
Roman Berent 08.1946 – 10.1946

Starostowie Powiatu Wolińskiego (1946 – 1951)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Patrycjusz Dudkiewicz (I oficjalny starosta) 10.1946 – 06.11.1947
Jerzy Skupiewski 04.03.1948 – 03.12.1948
Stefan Wojtarowicz 07.12 1948 – poł. 1949
Władysław Łazarski 06.06.1950 – 22.01.1951

Przewodniczący Powiatowej Rady Narodowej

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Stanisław Kuglin 23.08.1946 – 23.06.1948
Bernard Bąk 23.06.1948 – 01.06.1950

Przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Antoni Łazarski 08.06.1950 – 22.01.1951
Sergiusz Olszewski 01.1951 – 30.04.1952
Mieczysław Witas 10.02.1953 – 11.1955
Julian Markiewicz 11.11.1955 – 12.06.1969
Józef Pękała 12.06.1969 – 08.06.1971
Jerzy Filipowicz 08.06.1971 – 31.12.1972

WŁADZE MIASTA ŚWINOUJŚCIE

Burmistrzowie Miasta Świnoujścia (1945 – 1950)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Ignacy Molik 06.10.1945 – 10.1946
Włodzimierz Kozioł 10.1946 – 06.1949
Mieczysław Witas 06.1949 – 29.06.1950

Przewodniczący Prezydium MRN w Świnoujściu (1950 – 1972)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Włodzimierz Kozioł 29.06.1950 – 28.02.1951
Mieczysław Witas 01.03.1951 – 09.02.1953
Stanisław Stawski 10.02.1953 – 13.11.1956
Tadeusz Tan 03.03.1957 – 02.09.1960
Janusz Majewski 03.09.1960 – 30.09.1961
Aleksander Szafraniak 14.03.1962 – 14. 03.1965
Józef Trzeciak 15.04.1965 – 01.06.1969
Marian Zawisza 14.06.1969 – 27.07.1972

Przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Świnoujściu

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz 01.01.1973 – 08.12.1973
Henryk Nykiel 18.12.1973 – 26.09.1974
Marian Tumasz 27.09.1974 – 24.09.1979
Stefan Rogalski 24.09.1979 – 20.10.1981
Zdzisław Langiewicz 21.10.1981 – 30.05.1984
Bohdan Gaweł 01.06.1984 – 30.04.1990

Przewodniczący Rady Miasta Świnoujście – po reformie samorządowej w 1990 r.

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Leszek Podolecki 05.06.1990 – 10.09.1991
Antoni Stryczyński 10.09.1991 – 30.06.1994
Lechosław Goździk 05.07.1994 – 19.06.1998
Jerzy Janc 01.12.1998 – 30.10.2002
Stanisław Bartkowiak 18.11.2002 – 30.10.2006
Joanna Agatowska 29.11.2006 – 28.03.2007
Zbigniew Pomieczyński 28.03.2007 – 30.11.2010
Paweł Sujka 02.12.2010 – 16.11.2014
Joanna Agatowska 01.12.2014 – 06.03.2017
Dariusz Śliwiński 06.03.2017 – 16.11.2018
Elżbieta Jabłońska 26.11.2018 – 30.04.2024
Ryszard Teterycz 06.05.2024 – obecnie

Naczelnicy Miasta na prawach powiatu (01.01.1973 – 31.07.1982)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Jerzy Filipowicz 01.01.1973 – 15.07.1975
Zenon Pacześny 16.07 1975 – 15.08.1979
Bohdan Gaweł 01.09.1979 – 31.07.1982

Prezydenci Miasta na prawach powiatu (od 01.08.1982)

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Bohdan Gaweł 01.08.1982 – 31.12.1983
Janusz Żmurkiewicz 01.01.1984 – 30.04.1989
Elżbieta Piela-Mielczarek 16.06.1989 – 31.05.1990
Leszek Miłosz 12.06.1990 – 12.07.1994
Krzysztof Adranowski 12.07.1994 – 31.12.1998
Stanisław Możejko 01.01.1999 – 28.04.2000
Janusz Dziekoński 01.05.2000 – 18.11.2002
Janusz Żmurkiewicz 18.11.2002 – 06.05.2024
Joanna Agatowska 06.05.2024 – obecnie